Aflevering 4: De Oorsprong van het Multiversum

Meer dan 25 000 jaar geleden, vóór de mensen, vóór de beschavingen, vielen stenen eieren uit de hemel op een wereld genaamd Dominaria. Uit deze eieren werden de Elder Dragons geboren — de eerste bewuste wezens van het Multiversum. Onder hen twee tweelingen: Nicol Bolas en Ugin, wier rivaliteit de geschiedenis van het universum zou vormen.

Welkom bij het eerste deel van onze verkenning van de lore van Magic: The Gathering. Vandaag gaan we terug naar de allereerste oorsprong van het bestaan: de geboorte van het Multiversum, de eerste planeswalkers, en de schepping van de dreiging die het Multiversum millennia lang zou achtervolgen — Phyrexia.

Het Multiversum: een oneindigheid van werelden

Het Magic-universum is niet zomaar één wereld. Het is een Multiversum — een oneindigheid van bestaansvlakken, elk een compleet universum met zijn eigen natuurwetten, zijn eigen magie en zijn eigen bewoners.

Vlakken: geïsoleerde universa

Elk vlak is een werkelijkheidsbubbel die drijft in een oceaan van chaos genaamd de Blinde Eeuwigheid (Blind Eternities). Deze oerchaos is dodelijk voor elk gewoon levend wezen — er in terechtkomen betekent onmiddellijke dood, uiteengevallen door de ruwe energieën van de interplanaire ruimte.

Vlakken zijn volledig van elkaar geïsoleerd. Een inwoner van Dominaria zal nooit weten dat Ravnica bestaat. Een elf van Zendikar sterft zonder Innistrad te kennen. Deze isolatie is absoluut... behalve voor een heel kleine groep uitzonderingen.

Onder de belangrijkste vlakken:

• Dominaria — Het "originele" vlak, een natuurlijk nexus tussen alle andere. Hier speelt het grootste deel van de oude geschiedenis van Magic zich af.
• Ravnica — Een stadswereld bestuurd door tien gilden, waar elke centimeter is verstedelijkt
• Innistrad — Een gotische wereld geteisterd door horror, geïnspireerd op klassieke horrorfilms
• Zendikar — Een wild vlak met onstabiele landschappen, waar de aarde zelf levend lijkt

Alleen planeswalkers — uitzonderlijke wezens begiftigd met een "vonk" — kunnen de Blinde Eeuwigheid doorkruisen en tussen deze werelden reizen. De vonk is aangeboren: je hebt hem, of niet. Hij ontluikt doorgaans bij intens trauma — een bijna-doodervaring, een verpletterende emotionele schok. En in het tijdperk waarover we spreken, waren planeswalkers niet zomaar machtige magiërs. Ze waren goden.

De Elder Dragons: de eerste wezens

Lang voor de mensen, lang voor enige beschaving, waren de eerste bewuste wezens van Dominaria de Elder Dragons. Hun oorsprong is gehuld in mysterie. Volgens de legende werden zij geboren uit de Ur-Dragon, een conceptuele entiteit die de vlakken zelf overstijgt.

De Ur-Dragon is geen wezen dat je kunt ontmoeten of bevechten. Het is een conceptuele entiteit — het platonische idee van de draak, waarvan alle draken in het Multiversum onvolmaakte spiegelbeelden zijn. Wanneer de Ur-Dragon door het Multiversum "vliegt", laat zijn passage sporen achter: stenen eieren die vallen op de werelden die hij overvliegt.

Op Dominaria gaven deze eieren leven aan verscheidene Elder Dragons, de bekendste: Arcades Sabboth, Chromium Rhuell, Nicol Bolas, Palladia-Mors, Vaevictis Asmadi, en Ugin, de tweelingbroer van Bolas. Elk bezat ongeëvenaarde intelligentie en magische kracht.

De Elder Dragon-oorlog

De Elder Dragons leefden niet in vrede. Ze vochten over territorium, hulpbronnen en bovenal macht. Nicol Bolas, de meest ambitieuze van hen, droomde van totale heerschappij.

Een oorlog brak uit — een oorlog tussen goden. De Elder Dragons vochten eeuwen lang, waarbij hele continenten werden verwoest. Ontluikende menselijke beschavingen werden weggeveegd als mieren onder de voeten van titanen.

Aan het einde van deze oorlog overleefden slechts vijf Elder Dragons. De anderen werden gedood of omgevormd tot "gewone" draken — krachtige maar sterfelijke wezens, ontdaan van de goddelijke intelligentie van hun voorvaderen. Onder de overlevenden: Nicol Bolas en zijn tweelingbroer Ugin.

Nicol Bolas en Ugin: de tweelingen

Onder alle Elder Dragons waren twee uniek: Nicol Bolas en Ugin, de enige tweelingen ooit geboren uit hetzelfde ei. Anders dan hun massieve broers en zussen waren ze kleiner en fragieler. Maar die fysieke zwakheid dreef hen ertoe hun intelligentie ver voorbij de anderen te ontwikkelen.

Ondanks hun gemeenschappelijke oorsprong konden de tweelingen niet meer van elkaar verschillen:

• Nicol Bolas (links) — Ambitieus, wreed, machtshongerig. Van jongs af aan begreep Nicol dat brute kracht niet genoeg was. Hij leerde manipuleren. Hij hielp spanningen aanwakkeren tussen zijn broers en zussen, profiterend van de Elder Dragon-oorlog om rivalen uit te schakelen terwijl hij zelf in de schaduw bleef. Toen het stof neerdaalde, had Bolas zijn rivalen geëlimineerd zonder zijn klauwen te bevuilen. Hij is de eerste van de draken, de oudste, de listigste. Deze kaart toont zijn drakenvorm op Dominaria, voordat hij zijn volledige potentieel bereikte.
• Ugin (rechts) — Wijs, contemplatief, een zoeker van de waarheid. Waar Nicol alleen gereedschappen zag om te exploiteren, zag Ugin mysteries om te begrijpen. Hij bracht millennia mediteren door, manastromen bestuderend, het universum contemplerend. Zijn lichaam werd doorschijnend, kleurloos, want hij steeg uit boven de beperkingen van de vijf manakleuren. Hij was de eerste die aanvoelde dat er iets bestond voorbij Dominaria...

Het ontwaken van de vonken

Op een dag ontdekte Ugin het ondenkbare: Dominaria was niet de enige wereld. Er bestonden andere vlakken, een oneindigheid van universa gescheiden door de Blinde Eeuwigheid. Deze onthulling was zo ontluisterend dat zijn planeswalker-vonk ontwaakte. Ugin werd de eerste van de tweelingen die tussen werelden kon reizen.

Toen hij terugkeerde om deze ontdekking met zijn broer te delen, was Nicols reactie... onverwacht. Te weten komen dat zijn veroveringen op Dominaria op kosmische schaal niets betekenden — dat hij slechts een vis in een vijver was terwijl hij zichzelf meester van de oceaan waande — die vernedering was ondraaglijk.

Bolas' woede was zo intens, zo absoluut, dat zijn eigen vonk ontwaakte in een stroom van razernij. Op dat moment waren twee van de machtigste wezens van het Multiversum geboren. Hun rivaliteit zou millennia duren.

Het Thran-rijk: grootsheid en verval

Millennia gingen voorbij. De overlevende Elder Dragons verdwenen in de schaduw, het Multiversum doorkruisend of slapend in verborgen toevluchtsoorden. Op Dominaria bouwden mensen beschavingen, vernietigden ze, en bouwden nieuwe.

Totdat één beschaving alle andere overtrof: de Thran.

Meesters van artefacten

De Thran beheersten magie niet slechts — ze hadden haar geïndustrialiseerd. Waar andere beschavingen afhingen van individuele magiërs, creëerden de Thran machines die mana automatisch konden kanaliseren.

Hun hoofdstad, Halcyon, was een wonder van techniek. Kristallen torens rezen op naar de wolken, verbonden door bruggen van gestold licht. Golem-dienaren voerden sleurende taken uit. Vliegende voertuigen doorkruisten de hemel. En in het hart van alles: de Powerstones.

Powerstones waren kristallen die immense hoeveelheden mana konden opslaan. Één steen kon een hele stad decennialang van energie voorzien. Het Thran-rijk produceerde ze bij duizenden. Hun macht leek grenzeloos.

Maar deze grootsheid verborg een dodelijke zwakte.

Phthisis: de prijs van vooruitgang

Een mysterieuze ziekte begon zich onder de Thran te verspreiden. Men noemde haar Phthisis — een progressieve degeneratie die organen van binnenuit liet rotten. De eerste symptomen waren mild: vermoeidheid, hoest. Dan werden botten broos, de huid bedekt met laesies, en uiteindelijk... de dood.

De beste artsen van het rijk zochten een geneesmiddel. Tevergeefs. Phthisis was ongeneeslijk. Erger nog, ze leek in het bijzonder toe te slaan bij degenen die dicht bij de Powerstones werkten. De bron van de Thran-grootheid was ook de oorzaak van hun ondergang.

De bestuursraad van Halcyon was wanhopig. Toen hoorden ze over een verbannen arts, een genie met radicale methoden, verbannen wegens experimenten die als onethisch werden beschouwd. Zijn naam: Yawgmoth.

Yawgmoth: de geboorte van het absolute kwaad

Yawgmoth was niet als monster geboren. Hij was een visionair — een man overtuigd dat de traditionele geneeskunde beperkt was, dat men verder moest gaan om de mensheid werkelijk te genezen.

Ballingschap en terugkeer

Voor zijn terugkeer was Yawgmoth verbannen vanwege zijn experimenten op de Eumenieten, een humanoïde ras dat door de Thran als minderwaardig werd beschouwd. Hij had hen als proefpersonen gebruikt, radicale chirurgische procedures getest, organen getransplanteerd en mechanische prothesen op levend vlees geënt.

De raad had hem verbannen. Maar geconfronteerd met Phthisis konden ze zich de luxe van ethiek niet meer veroorloven.

Yawgmoth keerde terug naar Halcyon als een held. Hij bestudeerde de ziekte en deed een cruciale ontdekking: Phthisis werd veroorzaakt door straling van de Powerstones. De Thran vergiftigden zichzelf met hun eigen technologie.

Zijn "genezing" was eenvoudig en angstaanjagend: zieke organen vervangen door mechanische prothesen. Kunstmatige longen. Mechanische harten. Metalen ledematen. De patiënten overleefden — maar ze waren niet meer helemaal menselijk.

Intriges aan het hof

Yawgmoth genas niet alleen. Hij manoevreerde. Hij won het vertrouwen van Rebbec, de brillantste architecte van het rijk, getrouwd met de artefact-maker Glacian. Toen Glacian ziek werd van Phthisis, werd Yawgmoth zijn persoonlijke arts — en begon hij zich te mengen in diens relatie met Rebbec.

Hij kweekte bondgenoten, elimineerde zijn tegenstanders en bereidde iets voor dat veel groter was dan een eenvoudig geneesmiddel. Hij droomde van een wereld waar ziekte, zwakte en de dood zelf afgeschaft zouden worden. Een perfecte wereld. Een wereld die hij zou beheersen.

Hij had alleen nog een plek nodig om die wereld te bouwen...

De ontdekking van Phyrexia

Een planeswalker genaamd Dyfed kruiste Yawgoths pad. Geboeid door zijn intellect maakte ze de fatale fout hem het bestaan van andere vlakken te onthullen. Ze nam hem mee op een tour door het Multiversum — en toonde hem uiteindelijk een verlaten kunstmatig vlak.

Dit vlak bestond uit negen concentrische sferen, als de cirkels van Dante's Inferno. Elke sfeer was een wereld op zich: de ene van metaal, een andere van rottend vlees, weer een andere van borrelende zwarte olie. In het midden, helemaal onderaan, bevond zich het hart van het vlak — een smeltoven van pure energie.

Yawgmoth contempleerde deze plek en begreep dat hij zijn paradijs had gevonden.

Hij noemde het Phyrexia.

De negen sferen van de hel

Phyrexia was gestructureerd in negen sferen, elk met zijn functie:

• Eerste sfeer — Kunstmatig oppervlak, een "normale" wereld nabootsend om bezoekers te misleiden
• Tweede tot Vierde sfeer — Industriële zones, smederijen en transformatielaboratoria
• Vijfde sfeer — Het Dross, een oceaan van zwarte olie en organisch afval
• Zesde sfeer — Domein van de machine-priesters en hoge ambtenaren
• Zevende sfeer — Gevangenis en "heropvoedingszone"
• Achtste sfeer — Industrieel hart, waar lichamen worden omgevormd tot machines
• Negende sfeer — Het hart van het vlak, waar Yawgmoth uiteindelijk zou fuseren met Phyrexia zelf

Yawgmoth begon zijn "genezen" patiënten daarheen te brengen — Thran omgevormd tot half-vlees, half-machine wezens. Op Phyrexia kon hij verder gaan in zijn experimenten, zonder de ethische beperkingen van Dominaria. De eerste Phyrexianen waren geboren.

En Dyfed, degene die hem dit cadeau had gegeven? Yawgmoth stak haar dodelijk neer. Rebbec, uit medelijden, gaf haar de genadeklap — maar het resultaat was hetzelfde: niemand kende de weg meer naar Yawgoths nieuwe koninkrijk.

De val van het Thran-rijk

De waarheid kwam uiteindelijk aan het licht. De Thran ontdekten de gruwelen van Phyrexia — de experimenten, de gedwongen transformaties, de gemartelde lichamen van hun landgenoten. Een burgeroorlog brak uit tussen Yawgoths aanhangers en degenen die hem wilden stoppen.

Glacian, stervend aan Phthisis maar Yawgoths "behandeling" weigerende, creëerde wapens om de waanzinnige arts te bestrijden. Rebbec, verscheurd tussen haar man en haar mentor, koos uiteindelijk haar kant — tegen Yawgmoth.

De oorlog was kort maar verwoestend. Yawgoths troepen, versterkt door zijn Phyrexiaanse creaties, waren te machtig. Het Thran-rijk stortte in. Miljoenen stierven. Yawgmoth vluchtte naar Phyrexia met zijn getrouwen en creaties.

In een laatste heldhaftige daad verzegelde Rebbec de doorgang tussen de twee werelden. Ze gebruikte de twee helften van een Powerstone die Dyfed tijdens haar doodstrijd had gebarsten — de steen waaraan Glacians ziel per ongeluk was opgenomen. Deze twee helften werden de Mightstone en de Weakstone genoemd.

De doorgang was verzegeld. Phyrexia was afgesneden van Dominaria. Maar Yawgmoth had de eeuwigheid voor zich. Hij bond zich aan het hart van Phyrexia, fuseerde met het vlak zelf en werd een quasi-goddelijke entiteit — de Vader der Machines. Millennia lang bereidde hij zijn wraak voor...

De Broederoorlog: het lot van Urza

Millennia gingen voorbij. Het Thran-rijk was niet meer dan een legende geworden, zijn ruïnes begraven onder lagen geschiedenis. Totdat twee broers ze herontdekten.

Urza en Mishra werden geboren in een adellijke familie van Dominaria, maar hun moeder stierf in het kraambed en hun vader vertrouwde hen toe aan verschillende voogden. Ze herenigden zich jaren later als archeologisch-leerlingen, en ondanks hun tegengestelde persoonlijkheden ontwikkelden ze een rivaliteit... en vervolgens een wederzijdse obsessie.

Deze twee kaarten tonen de broers op het hoogtepunt van hun macht:

• Urza (links) — Koud, berekenend, geobsedeerd door perfectie. Afgebeeld als "Lord High Artificer", onbetwist meester van artefacten. Hij zag de wereld als een op te lossen vergelijking, mensen als variabelen. Briljant, maar tot echte empathie onbekwaam.
• Mishra (rechts) — Gepassioneerd, impulsief, hongerig naar erkenning. "Claimed by Gix" onthult zijn definitieve corrumptie: Gix was een Phyrexiaanse demoon-praetor die de sluiting van de doorgang had overleefd. Hij manipuleerde Mishra decennialang en transformeerde hem geleidelijk in een monster.

De ontdekking van de stenen

Opgeleid als archeologen en artefact-makers namen de broers deel aan een expeditie naar Koilos, de ruïnes van een oud Thran-terrein dat de doorgang naar Phyrexia herbergde. In de diepten ontdekten ze een geheime kamer met daarin een oud apparaat, aangedreven door een enorme Powerstone.

Beide broers, geboeid, raakten de steen tegelijkertijd aan. Een mana-explosie volgde. Toen ze het bewustzijn herkregen, was de Powerstone in tweeën gebroken, en elke broer hield een helft:

• Urza — De Mightstone, die nabijgelegen artefacten versterkte
• Mishra — De Weakstone, die de kracht van wat hem omringde wegzoog

Dit waren dezelfde stenen die Rebbec millennia eerder had gebruikt om Phyrexia te verzegelen. Elk bevatte een deel van Glacians ziel. Door ze aan te raken hadden de broers iets uralts gewekt... en de aandacht getrokken van krachten die al heel lang hadden gewacht.

Een totale oorlog

Wat begon als een broederlijke rivaliteit ontaardde in een gewapend conflict. Urza sloot zich aan bij het koninkrijk van Yotia, Mishra bij dat van Fallaji. Elk bouwde steeds krachtigere oorlogsmachines, aangedreven door hun respectieve Powerstone.

Het conflict duurde zesendertig jaar. Legers van golems vochten tegen elkaar. Mishras Dragon Engines verwoestten steden. Urza's Avengers sloegen terug. Het continent Terisiare werd omgevormd tot een veld van ruïnes.

Maar het ergste was onzichtbaar. Gedurende al die jaren infiltreerden de Phyrexianen beide kampen. Gix, de demoon-praetor, had een manier gevonden Phyrexia te verlaten. Hij fluisterde in Mishras oor, hem "verbeteringen" aanbiedend en hem geleidelijk corrumperend.

Aan het einde van de oorlog was Mishra niet meer menselijk. Onder zijn huid was niets meer dan metaal en zwarte olie.

De Sylex-explosie

De oorlog culmineerde op het eiland Argoth, het laatste toevluchtsoord van wilde natuur op Terisiare. Beide legers kwamen er tegenover elkaar te staan in een apocalyptische eindstrijd.

Daar ontdekte Urza de waarheid. Oog in oog met zijn broer zag hij wat Mishra was geworden: een Phyrexiaanse gruwel, een samenstel van vlees en metaal, een marionet wiens touwtjes werden getrokken door monsters uit een andere wereld.

Wanhopig en gebroken deed Urza het enige dat hij kon doen. Hij activeerde de Golgothiaanse Sylex, een Thran-artefact dat niemand werkelijk begreep.

De explosie was... ondenkbaar.

• Argoth werd verdampt. Het eiland verdween van de kaart.
• Beide legers werden vernietigd. Honderdduizenden doden in een ogenblik.
• Het klimaat van Dominaria werd verstoord. Een IJstijd begon, die meerdere millennia zou duren.
• En in het hart van de explosie ontwaakte Urza's planeswalker-vonk.

Urza overleefde — getransformeerd. De Mightstone en de Weakstone waren met zijn lichaam versmolten en hadden zijn ogen vervangen. Hij was niet meer menselijk. Hij was een planeswalker geworden, een wezen dat tussen werelden kon reizen.

En het eerste wat hij begreep, met zijn nieuwe goddelijke zintuigen, was dat Phyrexia nog bestond. Dat de monsters die zijn broer hadden gecorrumpeerd slechts de voorhoede waren. Dat de ware vijand zijn tijd afwachtte.

Urza's kruistocht was begonnen.

De Oldwalkers: sterfelijke goden

Urza was geen gewone planeswalker. In die tijd waren alle planeswalkers buitengewoon. Men noemt hen vandaag de Oldwalkers — de oude wandelaars — om hen te onderscheiden van de veel beperkter moderne planeswalkers.

Oldwalkers waren quasi-goddelijke wezens, begiftigd met vermogens die stervelingen zich niet eens konden voorstellen:

• Onsterfelijkheid — Een Oldwalker verouderde niet. Nicol Bolas en Ugin doorkruisten het Multiversum al 20 000 jaar toen Urza zijn vonk ontwaakte.
• Kneedbaar lichaam — Hun fysieke vorm was slechts een projectie van hun wil. Ze konden van gedaante wisselen, onzichtbaar worden of hun lichaam verlaten om als pure bewustzijn te bestaan.
• Onbegrensde vermogens — De machtigsten konden hele vlakken scheppen, de tijd manipuleren en de doden doen herrijzen. De planeswalker Serra schiep haar eigen persoonlijk paradijs. Urza bouwde tijdmachines.

De omvang van hun vermogens was moeilijk te bevatten. Toen Urza eeuwen later door een vijand werd onthoofd, bleef zijn hoofd spreken, denken en comploteren. Zolang de geest van een Oldwalker intact was, leefde hij. De vernietiging van hun lichaam was slechts een tijdelijk ongemak.

Deze wezens vormden het Multiversum naar hun wil. Ze voerden oorlogen die millennia duurden. Ze speelden met beschavingen als kinderen met mieren. En onder hen domineerden drie figuren: Nicol Bolas, die hele rijken manipuleerde om zijn macht te vergroten; Ugin, die de diepste geheimen van het bestaan bestudeerde; en nu Urza, verteerd door één enkele obsessie — Phyrexia vernietigen.

Balans: de fundamenten zijn gelegd

Aan het einde van dit tijdperk liggen alle elementen van het grote Magic-verhaal op hun plek. Titanische krachten staan op het punt te botsen, en hun conflicten zullen de komende millennia bepalen.

Drie figuren zullen de toekomstige geschiedenis domineren:

• Nicol Bolas (links) — De draak-planeswalker, de oudste en listigste van de Oldwalkers. Al millennia lang manipuleert hij beschavingen en gebeurtenissen vanuit de schaduw. Elke oorlog, elke ramp, zou een stuk kunnen zijn op zijn grote schaakbord. Wat wil hij echt? Absolute macht? De vernietiging van zijn broer Ugin? Iets nog verschrikkelijkers?
• Yawgmoth/Phyrexia (midden) — De Vader der Machines is gefuseerd met zijn kunstmatige vlak. Hij is niet meer een man — hij IS Phyrexia. En Phyrexia slaapt nooit. In de negen sferen van zijn mechanische hel bereiden legioenen half-vlees half-machine monsters zich voor. De invasie van Dominaria is slechts een kwestie van tijd.
• Karn (rechts) — Een blik op de toekomst. Deze zilveren golem bestaat nog niet, maar zal door Urza worden gecreëerd en een absoluut cruciale rol spelen in de komende gebeurtenissen. We ontmoeten hem in Deel 2.

En Urza? Hij is planeswalker geworden, maar tegen welke prijs? Zijn broer is dood. Zijn wereld ligt in puin. En hij weet nu dat een vijand die oneindig veel gevaarlijker is dan Mishra in de schaduw wacht.

Zijn kruistocht tegen Phyrexia begint. Een kruistocht die eeuwen zal duren, die hem naar de uithoeken van het Multiversum zal voeren en die hem dwingt steeds verschrikkelijkere keuzes te maken. Want om monsters te verslaan is Urza bereid er zelf een te worden...

De oorlog is niet voorbij. Ze is pas begonnen.

In het volgende deel...

Deel 2: De Saga van Urza

Urza doorkruist het Multiversum op zoek naar wapens tegen Phyrexia. Hij ontdekt Serra's Realm, een paradijs gecreëerd door een planeswalker, en vernietigt het per ongeluk. Hij sticht de Academie van Tolaria, waar hij experimenteert met tijdreizen — met catastrofale gevolgen. En hij schept het wezen dat alles zal veranderen: Karn, de zilveren golem, het enige wezen dat de Phyrexiaanse kiem kan dragen zonder gecorrumpeerd te worden.

Maar Urza's methoden worden steeds extremer. Hoeveel levens is hij bereid te offeren? Hoeveel werelden is hij bereid te vernietigen? Hoe ver zal hij gaan om het Multiversum te redden?

Bronnen

• The Thran (roman van J. Robert King, 1999) — Het volledige verhaal van Yawgmoth en de val van het Thran-rijk
• The Brothers' War (roman van Jeff Grubb, 1998) — Het gedetailleerde relaas van de oorlog tussen Urza en Mishra
• The Brothers' War (Magic-uitbreiding, 2022) — Een moderne terugblik op deze gebeurtenissen, met nieuwe kaarten die de sleutelfiguren illustreren

Producten gerelateerd aan dit deel

Beleef deze saga opnieuw met kaarten uit de bijbehorende uitbreidingen: