Aflevering 4: De Oorsprong van het Multiversum

Meer dan 25.000 jaar geleden, vóór de mensen, vóór de beschavingen, vielen er steen-eieren uit de hemel op een wereld genaamd Dominaria. Uit deze eieren werden de Elder Dragons geboren — de eerste bewuste wezens van het Multiversum. Onder hen, twee tweelingen: Nicol Bolas en Ugin, wier rivaliteit de geschiedenis van het universum zou vormgeven.

Welkom bij de eerste aflevering van onze verkenning van de lore van Magic: The Gathering. Vandaag gaan we terug naar de oorsprong van het bestaan zelf: de geboorte van het Multiversum, de eerste planeswalkers, en de creatie van de dreiging die het Multiversum millennia lang zal achtervolgen — Phyrexia.

Het Multiversum: een oneindigheid van werelden

Het universum van Magic is niet zomaar één wereld. Het is een Multiversum — een oneindigheid van bestaansvlakken, elk een compleet universum met zijn eigen natuurwetten, magie en bewoners.

De Vlakken: geïsoleerde universa

Elk vlak is een belletje van werkelijkheid dat zweeft in een oceaan van chaos genaamd de Blinde Eeuwigheden (Blind Eternities). Deze oerchaos is dodelijk voor elk gewoon levend wezen — zich er in wagen betekent een onmiddellijke dood, gedesintegreerd door de rauwe energieën van de inter-planaire ruimte.

De vlakken zijn volledig van elkaar geïsoleerd. Een bewoner van Dominaria zal nooit weten dat Ravnica bestaat. Een elf van Zendikar zal sterven zonder Innistrad ooit te kennen. Deze isolatie is absoluut... behalve voor zeer zeldzame individuen.

Onder de belangrijkste vlakken:

• Dominaria — Het "oorspronkelijke" vlak, natuurlijke nexus tussen alle andere. Hier speelt het grootste deel van de oude geschiedenis van Magic zich af.
• Ravnica — Een stad-wereld geregeerd door tien gilden, waar elke centimeter verstedelijkt is
• Innistrad — Een gotische wereld die door horror wordt achtervolgd, geïnspireerd door klassieke griezelfilms
• Zendikar — Een wild vlak met onstabiele landschappen, waar de aarde zelf levend lijkt

Alleen planeswalkers — uitzonderlijke wezens met een "vonk" — kunnen de Blinde Eeuwigheden doorkruisen en tussen deze werelden reizen. De vonk is aangeboren: je wordt ermee geboren, of niet. Hij ontwaakt meestal tijdens een intens trauma — een bijna-doodervaring, een verwoestende emotionele schok. En in de tijd waarover we spreken, waren planeswalkers geen gewone machtige magiërs. Het waren goden.

De Elder Dragons: de eerste wezens

Lang vóór de mensen, lang vóór elke beschaving, waren de eerste bewuste wezens van Dominaria de Elder Dragons. Hun oorsprong is in mysterie gehuld. Volgens de legende werden ze geboren uit de Ur-Dragon, een conceptuele entiteit die de vlakken zelf overstijgt.

De Ur-Dragon is geen wezen dat je kan ontmoeten of bevechten. Het is een conceptuele entiteit — het platonische idee van de draak, waarvan alle draken in het Multiversum onvolmaakte weerspiegelingen zijn. Wanneer de Ur-Dragon doorheen het Multiversum "vliegt", laat zijn doorgang sporen achter: steen-eieren die vallen op de werelden waarover hij vliegt.

Op Dominaria gaven deze eieren het leven aan verschillende Elder Dragons, waarvan de bekendste: Arcades Sabboth, Chromium Rhuell, Nicol Bolas, Palladia-Mors, Vaevictis Asmadi, alsook Ugin, de tweelingbroer van Bolas. Elk bezat een ongeëvenaarde intelligentie en magische kracht.

De Oorlog van de Elder Dragons

De Elder Dragons leefden niet in vrede. Ze betwistten elkaar territorium, hulpbronnen, en vooral macht. Nicol Bolas, de meest ambitieuze onder hen, droomde van totale heerschappij.

Een oorlog brak uit — een oorlog tussen goden. De Elder Dragons streden eeuwenlang, hele continenten verwoestend. Opkomende menselijke beschavingen werden weggevaagd als mieren onder de voetstappen van titanen.

Aan het einde van deze oorlog overleefden slechts vijf Elder Dragons. De anderen werden gedood of getransformeerd in "normale" draken — krachtige maar sterfelijke wezens, verstoken van de goddelijke intelligentie van hun voorouders. Onder de overlevenden: Nicol Bolas en zijn tweelingbroer Ugin.

Nicol Bolas en Ugin: de tweelingen

Onder alle Elder Dragons waren er twee uniek: Nicol Bolas en Ugin, de enige tweelingen ooit geboren uit hetzelfde ei. In tegenstelling tot hun massieve broers en zussen waren ze kleiner, frêler. Maar deze fysieke zwakte dreef hen ertoe hun intelligentie ver boven de anderen te ontwikkelen.

Ondanks hun gemeenschappelijke oorsprong konden de tweelingen niet verschillender zijn:

• Nicol Bolas (links) — Ambitieus, wreed, dorstig naar macht. Vanaf zijn jongste leeftijd begreep Nicol dat brute kracht niet voldoende was. Hij leerde manipuleren. Hij droeg bij aan het aanwakkeren van de spanningen tussen zijn broers en zussen, profiterend van de Oorlog van de Elder Dragons om zijn rivalen uit te schakelen terwijl hij in de schaduw bleef. Toen het stof was gaan liggen, had Bolas zijn rivalen geëlimineerd zonder zijn klauwen vuil te maken. Hij is de eerste der draken, de oudste, de sluwste. Deze kaart toont zijn drakenvorm op Dominaria, vóór hij zijn volle potentieel bereikt.
• Ugin (rechts) — Wijs, contemplatief, zoeker van waarheid. Waar Nicol enkel werktuigen zag om uit te buiten, zag Ugin mysteries om te begrijpen. Hij bracht millennia door in meditatie, het bestuderen van de manastromen, het beschouwen van het universum. Zijn lichaam werd doorzichtig, kleurloos, want hij overstijgt de beperkingen van de vijf manakleuren. Hij was de eerste die voelde dat er iets voorbij Dominaria bestond...

Het ontwaken van de vonken

Op een dag ontdekte Ugin het ondenkbare: Dominaria was niet de enige wereld. Er bestonden andere vlakken, een oneindigheid van universa gescheiden door de Blinde Eeuwigheden. Deze openbaring was zo overweldigend dat zijn planeswalker-vonk ontwaakte. Ugin werd de eerste van de tweelingen die tussen de werelden kon reizen.

Toen hij terugkeerde om deze ontdekking met zijn broer te delen, was Nicols reactie... onverwacht. Te vernemen dat zijn veroveringen op Dominaria niets betekenden op kosmische schaal — dat hij slechts een visje was in een vijver terwijl hij dacht meester van de oceaan te zijn — die vernedering was onverdraaglijk.

De woede van Bolas was zo intens, zo absoluut, dat zijn eigen vonk ontwaakte in een stortvloed van razernij. Op dat moment waren twee van de machtigste wezens van het Multiversum geboren. Hun rivaliteit zou millennia duren.

Het Thran-Rijk: grootsheid en verval

Millennia gingen voorbij. De overlevende Elder Dragons verdwenen in de schaduw, het Multiversum doorkruisend of slapend in verborgen schuilplaatsen. Op Dominaria bouwden mensen beschavingen, vernielden ze, en bouwden er nieuwe.

Tot een beschaving alle anderen overtrof: de Thran.

De meesters van de artefacten

De Thran beheersten niet zomaar magie — ze hadden ze geïndustrialiseerd. Waar andere beschavingen op individuele magiërs vertrouwden, creëerden de Thran machines die mana automatisch konden kanaliseren.

Hun hoofdstad, Halcyon, was een wonder van techniek. Kristallen torens reikten naar de wolken, verbonden door bruggen van vastgemaakt licht. Dienende golems verrichtten de ondankbare taken. Vliegende voertuigen doorkruisten de hemel. En in het hart van alles: de Powerstones.

De Powerstones waren kristallen die enorme hoeveelheden mana konden opslaan. Eén enkele steen kon een hele stad decennialang van energie voorzien. Het Thran-Rijk produceerde er duizenden. Hun macht leek onbegrensd.

Maar deze grootsheid verborg een dodelijke zwakte.

De Phthisis: de prijs van vooruitgang

Een mysterieuze ziekte begon zich te verspreiden onder de Thran. Men noemde ze Phthisis — een progressieve degeneratie die de organen van binnenuit deed wegrotten. De eerste symptomen waren mild: vermoeidheid, hoesten. Daarna werden de botten broos, de huid raakte bedekt met letsels, en uiteindelijk... de dood.

De beste artsen van het rijk zochten een remedie. Tevergeefs. De Phthisis was ongeneeslijk. Erger nog, ze leek vooral degenen te treffen die nabij de Powerstones werkten. De bron van de grootsheid van de Thran was ook de oorzaak van hun verval.

De besturende raad van Halcyon was wanhopig. Toen werd hen verteld over een verbannen arts, een genie met radicale methoden, verbannen voor zijn experimenten die als onethisch werden beschouwd. Zijn naam: Yawgmoth.

Yawgmoth: de geboorte van het absolute kwaad

Yawgmoth was niet als monster geboren. Hij was een visionair — een man overtuigd dat de traditionele geneeskunde beperkt was, dat men verder moest gaan om de mensheid werkelijk te genezen.

De ballingschap en de terugkeer

Vóór zijn terugroeping was Yawgmoth verbannen wegens zijn experimenten op de eumeanen, een humanoïde ras dat door de Thran als minderwaardig werd beschouwd. Hij had hen als proefkonijnen gebruikt, radicale chirurgische ingrepen getest, organen getransplanteerd, mechanische prothesen op levend vlees geënt.

De raad had hem verbannen. Maar geconfronteerd met de Phthisis hadden ze niet langer de luxe van ethiek.

Yawgmoth keerde terug naar Halcyon als held. Hij bestudeerde de ziekte en deed een cruciale ontdekking: de Phthisis werd veroorzaakt door de straling van de Powerstones. De Thran vergiftigden zichzelf met hun eigen technologie.

Zijn "remedie" was eenvoudig en angstaanjagend: de zieke organen vervangen door mechanische prothesen. Kunstmatige longen. Mechanische harten. Metalen ledematen. De patiënten overleefden — maar ze waren niet meer helemaal mens.

Intriges aan het hof

Yawgmoth stelde zich er niet mee tevreden alleen maar te genezen. Hij manoeuvreerde. Hij won het vertrouwen van Rebbec, de meest briljante architecte van het rijk, gehuwd met de artificier Glacian. Toen Glacian aan de Phthisis ten prooi viel, werd Yawgmoth zijn persoonlijke arts — en begon hij zich te mengen in zijn relatie met Rebbec.

Hij kweekte bondgenoten, elimineerde zijn tegenstanders, en bereidde iets veel groters voor dan een eenvoudige medische remedie. Hij droomde van een wereld waar ziekte, zwakte, de dood zelf zouden worden afgeschaft. Een perfecte wereld. Een wereld die hij zou beheersen.

Hij miste alleen nog een plek om die wereld te bouwen...

De ontdekking van Phyrexia

Een planeswalker genaamd Dyfed kruiste het pad van Yawgmoth. Gefascineerd door zijn intellect maakte ze de fatale fout hem het bestaan van andere vlakken te onthullen. Ze nam hem mee om het Multiversum te bezoeken — en uiteindelijk toonde ze hem een verlaten kunstmatig vlak.

Dat vlak bestond uit negen concentrische sferen, zoals de cirkels van Dantes Hel. Elke sfeer was een wereld op zich: de ene gemaakt van metaal, de andere van rottend vlees, weer een andere van borrelende zwarte olie. In het midden, helemaal onderaan, bevond zich het hart van het vlak — een oven van pure energie.

Yawgmoth aanschouwde deze plek en begreep dat hij zijn paradijs had gevonden.

Hij doopte het Phyrexia.

De negen sferen van de hel

Phyrexia was gestructureerd in negen sferen, elk met zijn functie:

• Eerste sfeer — Kunstmatige oppervlakte, een "normale" wereld nabootsend om bezoekers te misleiden
• Tweede tot Vierde sfeer — Industriezones, smederijen en transformatielaboratoria
• Vijfde sfeer — De Dross, oceaan van zwarte olie en organisch afval
• Zesde sfeer — Domein van de machine-priesters en hoge ambtenaren
• Zevende sfeer — Gevangenis en "heropvoedings"-zone
• Achtste sfeer — Industrieel hart, waar lichamen worden getransformeerd in machines
• Negende sfeer — Het hart van het vlak, waar Yawgmoth uiteindelijk zou versmelten met Phyrexia zelf

Yawgmoth begon er zijn "genezen" patiënten naartoe te brengen — Thran getransformeerd tot half-vlees, half-machine wezens. Op Phyrexia kon hij verder gaan in zijn experimenten, zonder de ethische beperkingen van Dominaria. De eerste Phyrexians waren geboren.

En Dyfed, degene die hem dit geschenk had gegeven? Yawgmoth stak haar dodelijk neer. Rebbec gaf haar uit medelijden de genadeslag — maar het resultaat was hetzelfde: niemand kende meer de weg naar Yawgmoths nieuwe rijk.

De val van het Thran-Rijk

De waarheid kwam uiteindelijk aan het licht. De Thran ontdekten de gruwelen van Phyrexia — de experimenten, de gedwongen transformaties, de gemartelde lichamen van hun landgenoten. Een burgeroorlog brak uit tussen de aanhangers van Yawgmoth en degenen die hem wilden tegenhouden.

Glacian, stervend aan de Phthisis maar weigerend Yawgmoths "behandelingen", creëerde wapens om de gekke arts te bestrijden. Rebbec, verscheurd tussen haar man en haar mentor, koos uiteindelijk haar kamp — tegen Yawgmoth.

De oorlog was kort maar verwoestend. De krachten van Yawgmoth, versterkt door zijn phyrexiaanse creaties, waren te machtig. Het Thran-Rijk stortte in. Miljoenen stierven. Yawgmoth vluchtte naar Phyrexia met zijn getrouwen en zijn creaties.

In een laatste heldhaftige daad verzegelde Rebbec het portaal tussen de twee werelden. Ze gebruikte de twee helften van een Powerstone die Dyfed had gespleten tijdens haar doodsstrijd — de steen waarin Glacians ziel per ongeluk was opgenomen. Deze twee helften kregen de namen Mightstone en Weakstone.

Het portaal was verzegeld. Phyrexia was afgesneden van Dominaria. Maar Yawgmoth had de eeuwigheid voor zich. Hij verbond zich met het hart van Phyrexia, versmolt met het vlak zelf, werd een quasi-goddelijke entiteit — de Vader der Machines. Millennia lang bereidde hij zijn wraak voor...

De Broederoorlog: het lot van Urza

Millennia gingen voorbij. Het Thran-Rijk was niet meer dan een legende, zijn ruïnes begraven onder lagen geschiedenis. Tot twee broers ze herontdekten.

Urza en Mishra werden geboren in een adellijke familie van Dominaria, maar hun moeder stierf in het kraambed en hun vader gaf hen aan verschillende voogden. Ze ontmoetten elkaar jaren later opnieuw als leerling-archeologen, en ondanks hun tegengestelde persoonlijkheden ontwikkelden ze een rivaliteit... daarna een wederzijdse obsessie.

Deze twee kaarten tonen de broers op het hoogtepunt van hun macht:

• Urza (links) — Koud, berekenend, geobsedeerd door perfectie. Afgebeeld als "Lord High Artificer", onbetwist meester van de artefacten. Hij zag de wereld als een vergelijking om op te lossen, mensen als variabelen. Briljant, maar onmachtig tot ware empathie.
• Mishra (rechts) — Gepassioneerd, impulsief, dorstig naar erkenning. "Claimed by Gix" onthult zijn uiteindelijke corruptie: Gix was een demon en phyrexiaanse praetor die de sluiting van het portaal had overleefd. Hij manipuleerde Mishra decennialang en transformeerde hem geleidelijk tot een monster.

De ontdekking van de stenen

Opgeleid als archeologen en artificiers namen de broers deel aan een expeditie naar Koilos, de ruïnes van een oude Thran-site die het portaal naar Phyrexia herbergde. In de diepten ontdekten ze een geheime kamer met een oude machine, gevoed door een enorme Powerstone.

De twee broers, gefascineerd, raakten de steen tegelijkertijd aan. Een mana-explosie deed zich voor. Toen ze bij bewustzijn kwamen, was de Powerstone in tweeën gebroken, en elke broer hield een helft vast:

• Urza — De Mightstone, die nabijgelegen artefacten versterkte
• Mishra — De Weakstone, die de kracht onttrok aan wat zich eromheen bevond

Het waren dezelfde stenen die Rebbec millennia eerder had gebruikt om Phyrexia te verzegelen. Elk bevatte een deel van de ziel van Glacian. Door ze aan te raken hadden de broers iets ouds wakker gemaakt... en de aandacht getrokken van krachten die heel lang hadden gewacht.

Een totale oorlog

Wat begon als een broederlijke rivaliteit ontaardde in een gewapend conflict. Urza voegde zich bij het koninkrijk Yotia, Mishra bij dat van Fallaji. Elk bouwde steeds machtigere oorlogsmachines, gevoed door hun respectievelijke Powerstone.

Het conflict duurde zesendertig jaar. Legers van golems streden tegen elkaar. De Dragon Engines van Mishra verwoestten de steden. De Avengers van Urza repliceerden. Het continent Terisiare werd herschapen tot een puinhoop.

Maar het ergste was onzichtbaar. Al die jaren infiltreerden de Phyrexians beide kampen. Gix, de demon-praetor, had een manier gevonden om Phyrexia te verlaten. Hij fluisterde in Mishra's oor en bood hem "verbeteringen" aan, hem geleidelijk corrumperend.

Aan het einde van de oorlog was Mishra niet langer mens. Onder zijn huid was er nog enkel metaal en zwarte olie.

De Explosie van de Sylex

De oorlog culmineerde op het eiland Argoth, laatste toevluchtsoord van de wilde natuur op Terisiare. De twee legers troffen elkaar daar in een apocalyptische eindstrijd.

Daar ontdekte Urza de waarheid. Oog in oog met zijn broer zag hij wat Mishra was geworden: een phyrexiaanse gruwel, een samenstel van vlees en metaal, een marionet wiens touwtjes werden getrokken door monsters uit een andere wereld.

Wanhopig, gebroken, deed Urza het enige wat hij kon doen. Hij activeerde de Sylex van Golgoth, een Thran-artefact waarvan niemand de werking echt begreep.

De explosie was... onvoorstelbaar.

• Argoth werd verdampt. Het eiland verdween van de kaart.
• De twee legers werden vernietigd. Honderdduizenden doden in een oogwenk.
• Het klimaat van Dominaria werd ontwricht. Een IJstijd begon, die meerdere millennia zou duren.
• En in het hart van de explosie ontwaakte Urza's planeswalker-vonk.

Urza overleefde — getransformeerd. De Mightstone en de Weakstone waren versmolten met zijn lichaam, in plaats van zijn ogen. Hij was niet meer mens. Hij was een planeswalker geworden, een wezen dat tussen werelden kon reizen.

En het eerste wat hij begreep, met zijn nieuwe goddelijke zintuigen, was dat Phyrexia nog steeds bestond. Dat de monsters die zijn broer hadden gecorrumpeerd slechts de voorhoede waren. Dat de echte vijand zijn tijd afwachtte.

De kruistocht van Urza was zojuist begonnen.

De Oldwalkers: sterfelijke goden

Urza was geen gewone planeswalker. In die tijd waren alle planeswalkers buitengewoon. Vandaag noemen we hen de Oldwalkers — de oude wandelaars — om hen te onderscheiden van de moderne planeswalkers, die veel beperkter zijn.

De Oldwalkers waren quasi-goddelijke wezens, met krachten die stervelingen niet eens konden bevatten:

• Onsterfelijkheid — Een Oldwalker werd niet ouder. Nicol Bolas en Ugin doorkruisten het Multiversum al 20.000 jaar toen Urza zijn vonk wakker maakte.
• Vormbaar lichaam — Hun fysieke vorm was slechts een projectie van hun wil. Ze konden van uiterlijk veranderen, onzichtbaar worden, of hun lichaam achterlaten om als puur bewustzijn te bestaan.
• Onbeperkte krachten — De machtigsten konden hele vlakken creëren, de tijd manipuleren, de doden tot leven wekken. De planeswalker Serra creëerde haar eigen persoonlijke paradijs. Urza bouwde tijdmachines.

De omvang van hun krachten was moeilijk te bevatten. Toen Urza eeuwen later onthoofd werd door een vijand, bleef zijn hoofd praten, denken, samenzweren. Zolang de geest van een Oldwalker intact bleef, leefde hij. De vernietiging van hun lichaam was slechts een tijdelijk ongemak.

Deze wezens vormden het Multiversum naar hun verlangen. Ze voerden oorlogen die millennia duurden. Ze speelden met beschavingen zoals kinderen met mieren. En onder hen domineerden drie figuren: Nicol Bolas, die hele rijken manipuleerde om zijn macht te vergroten; Ugin, die de diepste geheimen van het bestaan bestudeerde; en nu Urza, verteerd door één enkele obsessie — Phyrexia vernietigen.

Balans: de fundamenten zijn gelegd

Aan het einde van dit tijdperk zijn alle elementen van het grote verhaal van Magic op hun plaats. Titanische krachten staan op het punt elkaar te bevechten, en hun conflicten zullen de komende millennia bepalen.

Drie figuren zullen de komende geschiedenis domineren:

• Nicol Bolas (links) — De draak-planeswalker, de oudste en sluwste van de Oldwalkers. Sinds millennia manipuleert hij beschavingen en gebeurtenissen vanuit de schaduw. Elke oorlog, elke catastrofe, zou een stuk meer kunnen zijn op zijn grote schaakbord. Wat wil hij echt? Absolute macht? De vernietiging van zijn broer Ugin? Iets nog vreselijkers?
• Yawgmoth/Phyrexia (midden) — De Vader der Machines is versmolten met zijn kunstmatige vlak. Hij is geen man meer — hij IS Phyrexia. En Phyrexia slaapt nooit. In de negen sferen van zijn mechanische hel bereiden legioenen half-vlees half-machine monsters zich voor. De invasie van Dominaria is slechts een kwestie van tijd.
• Karn (rechts) — Een glimp van de toekomst. Deze zilveren golem bestaat nog niet, maar hij zal door Urza worden gecreëerd en een absoluut cruciale rol spelen in de komende gebeurtenissen. We zullen hem ontdekken in Aflevering 2.

En Urza? Hij is een planeswalker geworden, maar tegen welke prijs? Zijn broer is dood. Zijn wereld ligt in puin. En hij weet nu dat een vijand oneindig veel gevaarlijker dan Mishra in de schaduw wacht.

Zijn kruistocht tegen Phyrexia begint. Een kruistocht die eeuwen zal duren, die hem naar de uithoeken van het Multiversum zal voeren, en die hem zal verplichten steeds vreselijkere keuzes te maken. Want om monsters te verslaan, is Urza bereid er zelf een te worden...

De oorlog is niet voorbij. Hij is nog maar net begonnen.

In de volgende aflevering...

Aflevering 2: De Saga van Urza

Urza doorkruist het Multiversum op zoek naar wapens tegen Phyrexia. Hij ontdekt Serra's Realm, een paradijs gecreëerd door een planeswalker, en vernietigt het per ongeluk. Hij sticht de Academie van Tolaria, waar hij experimenteert met tijdreizen — met catastrofale gevolgen. En hij creëert het wezen dat alles zal veranderen: Karn, de zilveren golem, het enige schepsel dat de kiem van Phyrexia kan dragen zonder gecorrumpeerd te raken.

Maar Urza's methoden worden steeds extremer. Hoeveel levens is hij bereid op te offeren? Hoeveel werelden is hij bereid te vernietigen? Hoe ver zal hij gaan om het Multiversum te redden?

Bronnen

• The Thran (roman van J. Robert King, 1999) — Het volledige verhaal van Yawgmoth en de val van het Thran-Rijk
• The Brothers' War (roman van Jeff Grubb, 1998) — Het gedetailleerde relaas van de oorlog tussen Urza en Mishra
• The Brothers' War (Magic-extensie, 2022) — Moderne terugblik op deze gebeurtenissen, met nieuwe kaarten die de sleutelpersonages illustreren

De producten gelinkt aan deze aflevering

Beleef deze saga opnieuw met de kaarten van de overeenkomstige extensies: